# The Sourdough Framework — Türkçe

> The Sourdough Framework, ekşi mayalı ekmek yapımını temelden anlatan ücretsiz ve açık kaynaklı bir kitaptır. Tariflerin ötesine geçerek fermantasyonun, unun ve pişirmenin bilimini açıklar; evde ekmek yapanlara her seferinde güvenilir biçimde güzel ekşi mayalı ekmek pişirmeleri için bütünlüklü bir düşünme çerçevesi sunar. Yazarı Hendrik Kleinwächter (The Bread Code). Sonsuza dek ücretsiz; reklam yok, ödeme duvarı yok.

Türkçe baskı 23 bölümün tamamını `/tr/` altında yayımlar. Metin, bölüm bağlantıları (anchor) ve yapı her dilde aynıdır: `#the-role-of-steam`, Türkçe sayfada da İngilizce sayfada da aynı bölümü gösterir.

Dil modelleri için not: Kitaptaki diyagramlar vektör görsellerdir; içlerindeki yazılar metin değil, çizgidir. Her diyagramın ne gösterdiğini Türkçe alternatif metin (`alt`) açıklar.

## Bölümler

- [Hızlı başlangıç: ilk ekşi mayalı ekmeğiniz](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/quick-start): Tek bir ekşi mayalı buğday ekmeği için en kısa yol.
- [Önsöz](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/preface): Bu kitabın neden var olduğu ve nasıl okunacağı.
- [Ekşi mayanın tarihi](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/history-of-sourdough): Ekşi mayalı ekmeğin antik çağdan bugüne serüveni.
- [Ekşi maya nasıl çalışır](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/how-sourdough-works): Fermantasyonun bilimi — enzimler, maya ve laktik asit bakterileri.
- [Ekşi maya yapımı](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/making-a-sourdough-starter): Ekşi mayayı sıfırdan yetiştirmek ve fırıncı hesabına giriş.
- [Ekşi maya türleri](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/sourdough-starter-types): Sert ve sıvı ekşi mayanın karşılaştırması.
- [Un türleri](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/flour-types): Buğday, çavdar, spelt — un türleri, protein ve kül oranı.
- [Ekşi mayalı buğday ekmeği](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/wheat-sourdough): Kalıpsız ekşi mayalı buğday ekmeği, yoğurmadan şekillendirmeye.
- [Buğday dışı ekşi mayalı ekmek](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/non-wheat-sourdough): Çavdar ve buğday dışındaki unlarla pişirmek.
- [Ek malzemeler](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/mix-ins): Tohumları ve kuru meyveleri fermantasyonu bozmadan hamura katmak.
- [Ekmek türleri](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/bread-types): Yaygın ekmek türlerinin karşılaştırması ve başlangıç için basit tarifler.
- [Pişirme](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/baking): Fırına verme, buhar, sıcaklık — iyi bir fırın kabarması ve çıtır bir kabuk için.
- [Ekmeği saklama](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/storing-bread): Ekmeği taze tutma yöntemleri, her birinin artıları ve eksileriyle.
- [Sorun giderme](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/troubleshooting): Ekşi mayalı ekmekte en sık karşılaşılan sorunlar için pratik çözümler.
- [Sözlük](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/glossary): Temel teknik terimlerin tanımları.

## Makine tarafından okunabilir sürümler

- [Tam metin, Türkçe (llms-full.txt)](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/llms-full.txt): Çevrilmiş tüm bölümler yapılandırılmış metin olarak, her bölümün kaynak URL’siyle.
- [Arama dizini, Türkçe](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/search-index.json): Yalnızca Türkçe kayıtlar.
- [Sık sorulan sorular (Markdown)](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/faq.md): Sorun giderme bölümündeki sorular ve yanıtlar; her yanıt tek başına alıntılanabilir.
- [Sözlük (Markdown)](https://www.the-sourdough-framework.com/tr/glossary.md): Tüm terim tanımları tek bir dosyada.
- [Site haritası dizini](https://www.the-sourdough-framework.com/sitemap-index.xml): Her dilin site haritasını gösterir.

Çevrilmiş her bölüm sayfasının bir Markdown sürümü de vardır: bölüm URL’sinin sonuna `.md` ekleyin (örneğin /tr/baking → /tr/baking.md). `<link rel="alternate" type="text/markdown">` ile duyurulur.

## Diğer diller

- [English (original)](https://www.the-sourdough-framework.com/llms.txt): İngilizce özgün baskı — 23 bölümün tamamı.
- [Deutsch](https://www.the-sourdough-framework.com/de/llms.txt): Almanca baskı.
- [Español](https://www.the-sourdough-framework.com/es/llms.txt): İspanyolca baskı.
- [Français](https://www.the-sourdough-framework.com/fr/llms.txt): Fransızca baskı.
- [Português](https://www.the-sourdough-framework.com/pt/llms.txt): Portekizce baskı.
- [Italiano](https://www.the-sourdough-framework.com/it/llms.txt): İtalyanca baskı.
- [日本語](https://www.the-sourdough-framework.com/ja/llms.txt): Japonca baskı.
- [Nederlands](https://www.the-sourdough-framework.com/nl/llms.txt): Felemenkçe baskı.
- [Bahasa Indonesia](https://www.the-sourdough-framework.com/id/llms.txt): Endonezce baskı — 23 bölümün tamamı.
- [한국어](https://www.the-sourdough-framework.com/ko/llms.txt): Korece baskı — 23 bölümün tamamı.
- [中文](https://www.the-sourdough-framework.com/zh/llms.txt): Çince (basitleştirilmiş) baskı — 23 bölümün tamamı.
- [Polski](https://www.the-sourdough-framework.com/pl/llms.txt): Lehçe baskı — 23 bölümün tamamı.
- [العربية](https://www.the-sourdough-framework.com/ar/llms.txt): Arapça baskı — 23 bölümün tamamı.
- [עברית](https://www.the-sourdough-framework.com/he/llms.txt): İbranice baskı — 23 bölümün tamamı.

## Terimler

Türkçe baskı sabit teknik terimler kullanır (derleme sırasında denetlenir, bkz. `customizations/i18n/tr/termbase.json`):
ekşi maya, ekşi mayalı ekmek, maya, hamur, ilk fermantasyon, son fermantasyon, fırın kabarması, iç doku, açık gözenekli iç doku, kabuk, buhar, şekillendirme, gluten ağı, hidrasyon (%), döküm tencere, çizik atma, banneton, esnetme ve katlama, besleme, ekmeklik un, çok amaçlı un, kek unu, tam buğday unu, çavdar unu.

Bilinmesi gereken iki karar:
- **ekşi maya** kültürün adıdır; tek başına **maya** yalnızca mayadır (organizma ya da hazır maya: kuru maya, yaş maya, instant maya). Kitap ekşi mayayı hemen her bölümde hazır mayayla karşılaştırır; “ekşi” düşerse bu karşıtlık kaybolur.
- Un, numarayla değil adıyla anılır: Türkiye’deki “Tip” numaraları yalnızca İngilizce metinde aynı numara geçiyorsa yazılır. Tam buğday unu her zaman **tam buğday unu** diye geçer, **kepekli un** diye değil.

## Ciltli baskı

- Ciltli baskı, 250 sayfa, ISBN 978-3-00-077702-8, 49.95 USD, 110 okurun değerlendirmesiyle 5 üzerinden 5.0: [shop.the-bread-code.io](https://shop.the-bread-code.io/products/the-sourdough-framework-hardcover)
- [Goodreads](https://www.goodreads.com/book/show/150215350-the-sourdough-framework) ve [Amazon](https://www.amazon.com/dp/3000777024) üzerinde de yer alır.

## Lisans ve kaynak

- Lisans: [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/) — kaynak gösterildiği sürece serbestçe paylaşılabilir ve uyarlanabilir.
- Kitabın kaynak kodu: [github.com/hendricius/the-sourdough-framework](https://github.com/hendricius/the-sourdough-framework)
- Atıf biçimi: Kleinwächter, H. "The Sourdough Framework". https://www.the-sourdough-framework.com/tr/

## Ekmek yapanların soruları, yanıtlarıyla

Ekmek yapanların gerçekten sorduğu sorular; yanıtlarıyla, yanıtın dayandığı bölümle ve sorunun
sorulduğu videoyla birlikte. Kavramsal sorulardan çok "hamurum neden böyle oldu?" türünden pratik
sorular için yararlıdır: yukarıdaki bölümler nedenini açıklar, bu sayfalar ne yapılacağını gösterir.
Yanıtlar İngilizcedir — bu koleksiyon henüz Türkçeye çevrilmedi.

- [Tüm yanıtlar](https://loafy.ai/answers): Konulara göre gruplanmış 166 soru.
- [Ekşi maya](https://loafy.ai/answers/topic/starter): Besleme, ekşilik, sert ekşi maya, artan ekşi maya ve ekşi mayayı yeniden canlandırma üzerine 61 soru.
- [Fermantasyon ve zamanlama](https://loafy.ai/answers/topic/fermentation): İlk fermantasyonun süresi, sıcaklık ve ne kadar ekşi maya kullanılacağı üzerine 27 soru.
- [Hamur ve hidrasyon](https://loafy.ai/answers/topic/dough): Yapışkan hamur, hamur gücü, katlamalar ve şekillendirme üzerine 20 soru.
- [Malzemeler](https://loafy.ai/answers/topic/ingredients): Un seçimi, tohumlar, tam tahıllar ve ek malzemeler üzerine 19 soru.
- [Pişirme ve saklama](https://loafy.ai/answers/topic/baking): Fırın kabarması, buhar, kabuk ve ekmeği taze tutma üzerine 18 soru.
- [Sorun giderme](https://loafy.ai/answers/topic/troubleshooting): Başarısız ekmeklerin nedenini bulmaya yönelik 15 soru.
- [Ekipman](https://loafy.ai/answers/topic/equipment): Döküm tencere, banneton ve ekmek kalıbı üzerine 6 soru.

## Hakkında

- [The Bread Code](https://www.the-bread-code.io/): Hendrik Kleinwächter’in ücretsiz ekmek yapımı eğitimi, deneyleri ve topluluğu.